[UPDATE]Wijk bij Duurstede, 14 april 2021. In januari laat wethouder Marchal in regionale media optekenen: ‘Wethouder is haat en gevloek beu en zet zijn Twitter-account op zwart: ‘Is er nog wel respect voor elkaar?’. In april roept burgemeester Meerts in dezelfde krant op: ‘Ben je het ergens niet mee eens? Verspreid dan geen feitelijke onjuistheden’. Zij doelt daarbij op discussies over windmolens en zonnevelden, plaatsing van lage agrarische windmolens bij boerderijen, de verbouwing van het stadhuis op de Markt tot Museum en de invoering van een gedifferentieerd tarief (diftar) voor restafval.

Feitelijke juistheden?

Vragen die zich n.a.v. deze publicaties opwerpen zijn: waarom zijn twitteraars zo boos en over de schreef gegaan t.o.v. de wethouder(s)? Wat zijn die feitelijke onjuistheden waar de burgemeester het over heeft? Wat is de rol van de gemeenteraad hierin? Hoe en waar kunnen inwoners wel de feitelijke juistheden, lezen, horen en terugvinden? Hieronder leest u enkele voorbeelden waaruit naar de mening van de redactie van ditiswijk.nl blijkt dat het voor inwoners niet eenvoudig is om de feitelijke waarheden te weten te komen. Het artikel is op 9 april 18.00 uur naar de gemeente gestuurd voor hoor en wederhoor. Op 14 april ontvingen wij voor de gestelde deadline een reactie van de gemeente deze vindt u onder dit artikel.

Communicatie

Vanuit de afdeling communicatie van de gemeente verschenen afgelopen jaren verschillende berichten waarin de gemeente o.a. de verbeterpunten, direct, duidelijk en begrijpelijke communicatie vanuit de gemeente adresseerde. Of de intenties om beter te communiceren vanuit de lokale overheid met de praktijk overeenkomen, lijkt de redactie van ditiswijk.nl een relevante vraag. De redactie heeft bij het schrijven van artikelen, vooral over ‘hot items’, al meerdere jaren vastgesteld dat dit niet altijd het geval is.

Woningbouw

In een artikel over de woningbouw wordt ingegaan op de doelen die de gemeenteraad en college zichzelf stellen, 125 woningen per jaar, en de feitelijke realisatie. Uit de antwoorden op gestelde vragen blijkt dat in (beleids) documenten verschillende aantallen te bouwen woningen en andere namen voor dezelfde documenten worden gehanteerd. Hierdoor wordt niet helder wat feitelijk de uitgangspunten en behaalde doelen zijn. Bijzonder is dat het verschil in voornemens van de te bouwen huizen nergens door de gemeenteraad wordt geadresseerd. En dat in een tijd waarin er een groot huisvestingsprobleem is.

Duurzaamheid

Bij de communicatie over de duurzaamheid doet zich een soortgelijke situatie voor. N.a.v. de door de gemeenteraad geaccordeerde voorstellen om in 2030 klimaatneutraal te zijn worden vragen gesteld over de begrippen energie-, klimaat- en/of CO2 neutraal. De gemeente gebruikt in (beleids) documenten en communicatie naar inwoners de termen energie- en klimaatneutraal naast en door elkaar. Dit is verwarrend omdat klimaat- en energieneutraal twee verschillende begrippen zijn en de realisatie van klimaat- of energie-neutrale doelstellingen andere maatregelen vergen. Hierdoor kunnen de verschillende doelstellingen op diverse manieren worden uitgelegd door het op het ene moment klimaat- en het andere moment als energieneutraal uit te leggen. Feitelijk krijg je twee verschillende uitkomsten.

Windmolens

Het plaatsen van windmolens is een onderwerp dat ook de gemoederen doet oplopen. Het was de huidige coalitie die in het coalitieakkoord vastlegde, dat er tot 2022 geen windenergie zou worden opgewekt in de gemeente. Op 3 maart 2019 liet de fractievoorzitter van de VVD middels een persbericht weten: ‘ik spreek mede namens de fractievoorzitters van Groenlinks en PCG dat het coalitieakkoord 2018-2022 duidelijk is: hard werken aan verduurzaming maar deze coalitieperiode zonder de inzet van windenergie op Wijks grondgebied. Dat is zo en dat blijft zo’. Hier wordt geen nuance aangebracht tussen grote en kleine windmolens. In september 2020 informeert het college de gemeenteraad met een raadsmemo over de ‘technische verkenning kansen en belemmeringen voor windenergie in de Kromme Rijnstreek’. Onduidelijk blijft waarom er buiten de reeds geaccordeerde zonnevelden ook windmolens moeten komen om de afgesproken (behaalde) bijdrage van de gemeente aan de regionale bijdrage wordt vergroot.

Oude stadhuis

De burgemeester haalt ook de verbouwing van het stadhuis op de Markt tot museum nieuwe stijl als onderwerp aan waar feitelijke onjuistheden over zouden worden verspreid. De verantwoordelijk wethouder geeft op recente vragen aan dat het geen verbouwing maar een restauratie van het stadhuis is en dat dit losstaat van het huisvesten van het museum: ‘Het belangrijkst is het doorgaan van de restauratie van Markt 24. De besluitvorming hierover zal naar verwachting op 1 juni 2021 plaatsvinden. Mogelijk wordt gelijktijdig besloten of het Museum Dorestad gehuisvest gaat worden op de Markt’. Op zich een bijzonder antwoord omdat het onderwerp van de startnota van het college: ‘Krediet restauratie en verbouwing Markt 24’ aan de gemeenteraad om een krediet beschikbaar te stellen luidt. In deze nota is te lezen: ‘Al in 2013 is een route ingezet om museum Dorestad te herhuisvesten in het oude Stadhuis op de Markt. Met vestiging van het museum in dit rijksmonumentale pand worden meerdere doelen gediend’.

Schriftelijke vragen

Een ander voorbeeld zijn de antwoorden op raadsvragen door volksvertegenwoordigers (gemeenteraad) aan het college. Deze blijken in 2020 in 60% van de gevallen te laat te worden beantwoord. Het reglement van orde schrijft voor dat de vragen binnen drie weken moeten zijn beantwoord. Antwoorden op vragen hierover werden in de week van 9 april toegezegd, maar deze werden niet ontvangen. Op 13 april werd als antwoord gegeven dat de hoofdreden was: ’Na de eerste lockdown in maart 2020 werd de focus van de ambtelijke organisatie vooral op de crisisorganisatie gelegd. De meer reguliere taken, waaronder beantwoording van schriftelijke raadsvragen werden in overleg met de gemeenteraad/raadsgriffie afgeschaald en de beantwoordingstermijn van schriftelijke vragen is met één week verruimd. Uitgangspunt was en is de gestelde drie weken conform ons Reglement van Orde, maar de week extra is en zal in dit aanhoudende Corona tijdperk vaker benut worden’. Alle antwoorden op de gestelde vragen kunt u hier teruglezen. Aanvullend werden vragen gesteld en een overzicht van 2019 (zonder corona) gestuurd, waarin de beantwoording ruim 54% te laat was. Op vijftien april ontvingen wij als antwoord op de vervolgvragen: 'ons Reglement van Orde biedt de mogelijkheid om schriftelijke vragen qua beantwoordingstermijn te verlengen en dat dan wel kenbaar te maken. Dat is in 2019 ook gebeurd'.

Diftar

Nog een onderwerp dat ‘ruis’ veroorzaakte is Diftar. Bij Diftar stemde de gemeenteraad in meerderheid (12 voor 7 tegen) in met het voorstel van het college. Bijzonder was dat bij het instemmen van de volksvertegenwoordigers de te hanteren tarieven niet bekend waren. Je zou verwachten dat bestuurders weten dat wanneer je aan de portemonnee van inwoners komt, dit negatieve reacties oplevert. Enkele maanden voor de invoering werden de tarieven bekend gemaakt met alle (primaire) reacties van dien. Ook werd duidelijk dat er nog wat losse eindjes waren (b.v. voor hoogbouw) waar nog een oplossing voor moest worden gezocht. Opmerkelijk, omdat al sinds 2014 bekend is dat de gemeenteraad werk wilde maken van de steeds hoger oplopende kosten voor de afvoer en verbranding/verwerking van grondstoffen(afval).

Samengevat

Is het terecht om inwoners, gemeenteraadsleden en belangengroepen en media (ditiswijk.nl wordt door een wethouder tijdens raadsvergaderingen genoemd), verwijten te maken dat ‘feitelijkheden’ verkeerd worden geïnterpreteerd en of weergegeven?

Een van de bestuurscompetenties van een burgemeester is het bindend vermogen. Of het open doen van een boekje over raadsleden, betrokken inwoners, een ex-wethouder, reacties van burgers over hun visie op Diftar en de energietransitie verbindend is, is moeilijk te duiden. De verwachte neutraliteit in het artikel van de hand van de burgemeester is onduidelijk, standpunten zijn letterlijk overgenomen van de wethouders. Waar de burgemeester geen oog voor schijnt te hebben, zijn de inwoners. De energietransitie is naast een grote technische verandering een sociale transitie. Draagt bangmakerij als: .. ‘anders dreigt provincie of Rijk voor ons te besluiten’, bij om inwoners bij de RES te betrekken? De brede groep inwoners die vaak minder goed op de hoogte is, mag zich uitspreken over een omgevingsvisie. Het brede verhaal wordt niet verteld door de gemeente. Wel worden er sturende enquêtes verspreid waarin zelfs de landelijke normen voor windmolens ter discussie werden gesteld.

Het brede plaatje van de genoemde onderwerpen is dat het om de lasten en lusten gaat van inwoners, bedrijven en overheden. Feit is dat met de energietransitie de directe leefomgeving in het geding komt. Zowel voor- als tegenstanders hebben een legitiem standpunt. Feit is ook dat de provincie Utrecht een zeer beperkend beleid voert als het om bouwen in het groen gaat. Bij de zoektocht naar zonnevelden en plaatsingsmogelijkheden voor windmolens geldt dit restrictieve beleid blijkbaar niet. Wat stelt de burgemeester hier tegenover: niet een luisterend oor maar een mening over een ex wethouder (inwoner) die het effect hiervan poogt te laten zien. Haar eigen wethouder Marchal is al een stap verder, hij stelt (NOS-journaal d.d. 01-02-2021 tijd 16.15 min) dat de gemeente als een haas goede plaatjes moet communiceren om het voor iedereen inzichtelijk te maken wat de impact van windmolens op het landschap is.

Of pogingen tot een betere communicatie met inwoners in de gemeente doeltreffend zijn, is maar de vraag. Geen enkele burger wil een windmolen in zijn achtertuin en, zo valt te lezen op de website energie-krommerijn-praatmee.nl,  het zijn de raadsleden die de beslissingen gaan nemen. Feit is dat raadsleden medio 2020 in ruime meerderheid meegingen in de motivatie van de wethouder voor de invoering van Diftar (12 voor 7 tegen). Een half jaar later waren de raadsleden al een andere mening toegedaan. In de verhouding 10 voor en 9 tegen, verworpen motie heroverweging Diftar (blz.13).

De lijst met onderwerpen waarin het college de afgelopen jaren naar vragen of debat met de gemeenteraad excuses maakt waar communicatie, sneller, beter en vollediger had gekund is lang. Komt het de onderlinge verhoudingen ten goede wanneer toegezegde verbeteringen in de communicatie onvoldoende worden gerealiseerd en de schuld van de oplopende emoties bij inwoners, gemeenteraadsleden en belangengroepen wordt gelegd?

Reactie gemeente

'Wij zien dat de verdeeldheid tussen mensen toeneemt. Deze polarisatie is een brede ontwikkeling in de samenleving, waar wij als gemeente ook onderdeel van uitmaken. De afstand tussen mensen neemt – letterlijk en figuurlijk - toe. De opgaven waar we voor staan zijn groot en het vertrouwen in de overheid neemt af.

Als gemeente willen we waar we kunnen bijdragen aan het verminderen van de verdeeldheid in onze samenleving. Wij werken voor, met en vanuit de samenleving. Ieder dag opnieuw en in alle aspecten van ons werk. Op deze manier willen we de afstand tussen mensen verkleinen. En werken aan het vertrouwen in de overheid in het algemeen en het vertrouwen in ons als gemeente en lokaal bestuur in het bijzonder.

Onze communicatie speelt hierin een belangrijke rol. Op tijd communiceren, transparant zijn en oprecht. Met inwoners, organisaties en andere partners in gesprek zijn. Met aandacht en respect voor elkaar, begrip voor ieders perspectief, mening of standpunt. Dat zijn voor ons belangrijke uitgangspunten. Dit loopt niet altijd goed. Dat realiseren we ons terdege. Ondanks goede intenties. Ook kunnen de standpunten van het college en/of de gemeenteraad in de loop van de tijd veranderen. Door nieuwe ontwikkelingen of nieuwe inzichten.

Dit is de realiteit waarin we werken'.

Gratis nieuwsbrief

Aanmelden of afmelden

De nieuwsbrief wordt dagelijks na 18.00 uur gemaild.
captcha